mercoledì 21 gennaio 2026

'u cardune

 'Na chjanta de cardune assulicchiava,

tra tante specie  d'erve  a 'nu spinaru,

Criscia  ccu l'acqua sula  intra 'na cava

chi cce sbattia ru sule a cielu chiaru.

 

E nasciu senza aiutu, stu cardune,

L'affari sue faci senza jatare,

Intra sta cava, quasi 'nu vallune,

Nessunu, llà cce jia ppe ru tagliare!...

 

Ma,eccu, jiennu a caccia, 'nu barune

T'abbista, proprio llà, 'nu gran fagianu, 

S'ammira, sbatte e cade a ru cardune

E ru scamacchia tuttu sanu sanu...

 

Levatuse, l'affrittu, 'nsanguinatu 

Ca puru  'u ruviettu e ru cardune

 L'avianu tuttuquantu straguisatu

Chiamava ajutu, e curre a ru garzune

 

Chi era servu a chistu cacciature

E, cumu 'u vide, scacca 'na risata

 E disse tuttu chinu de russure: 

la faccia  aviti tutta raschijata?

 

- Lu sacciu, rispunniu ru disgraziatu:

Mirai ppe nu fagianu chi scappau,

E catti ppe d'avire attroppicatu

 E ri cardune tuttu me rascau...

 

Dante Raso 

 

 Cardune: cardo  assulicchiare: prendere il sole

ruviettu: rovo  attroppicare: inciampare

rascare: graffiare  scamacchiare: schiacciare

 

 

 


lunedì 19 gennaio 2026

'U prisuttu

 'Na parte  de lu puorcu è ru prisuttu,

e n'autra parte bbona è puru 'a logna

N'atra parte  ch'è bbona è puru 'a logna, 

e n'atra parte ch'è bbona cchiù de tuttu

è chilla  chi tutti chiamanu 'a 'nzogna.

 

Lassamnu tutt'e cose  cumu sunu

e parramu de chillu  chi 'nteressa.

Lu puorcu  ogni annu se l'ammazza ognunu

 e ogni parte sa tutta la stessa. 

 

Mo viegnu iu e dicu, nun è bberu:

-  Tu piglia lu prisuttu de la destra

e truovi ca è cchiù tuostu - chistu è bberu. 

 

Lu puorcu "rasca" ccu ra gamma destra

Faciennu, a lu prisuttu, niervi assai; 

ccu ra sinistra nun se rasca MAI. 

Dante Raso 

 

Sempre a stessa.

 La donna, si nun ride ha 'na ragiune,

vo dire ca illa tene fauzi  i dienti.

 Si ride senza nulla suggezzione

Vo dire ca vo vasi cocenti.

 

Si chiange, pue è tuttu differente;

Vo dire c'hadi tuortu e vo ragiune

E, si 'u maritu è ciucciu veramente, 

La vasa, ed finuta la questione.

Dante Raso

giovedì 15 gennaio 2026

Quannu iu muoru

 Aju vidutu ca quannu unu  more

Cce portamu carriate 'e belli juri

E na vota haju vistu, 'iu dicu ancore

'Nu muortu c'annasca a tanti adduri...

Ccu tuttu ch'ha ra vita già 'nchiatrata,

sti juri le fau fare 'na risata...


 Si chistu è bberu me dati ragiune

Quannu unu more va a ru campusantu.

"Ppecchì nun puorti 'e rose  'nu chiantune"

Cce 'u chianti supra 'a cascia, e basta tantu!..

 Chista pensata è megliu 'e 'na carriata

'E juri supra 'a cascia sutterrata!...


Mo, quannu muoru iu, sugnu filice

Ca li parienti mie sunu pezzente

Ppe mie no' c'è ritrattu intra 'a cornice;

E ppe ru funerale nun c'è nente.

No carriate 'e juri supra 'a fossa,

Nun su' capace de fare 'na mossa!...


Quannu unu è muortu 'un le serve nente;

Su' chiacchjarate 'i juri o cascia 'e lussu.

Quannu si' bbiecchiu  va " tenutu mmente"

'mbece mu se stuorticanu 'u mussu...

Ognunu avesse d'essere capace

Mu lassa ppemmu 'u muortu "more" 'mpace!...


Dante Raso


annascare: fiutare

carrata; un carro pieno.


lunedì 12 gennaio 2026

'a VAJANELLA

O vajanella, o cuocciu de lupini,

Sempre chi scrivu nun te dicu nente

Ppecchì mo sugnu stufu de la gente

E, specialmente, de li mie vicini.


De quannu te canusciu tu lu sai

Ca t'haju scrittu puru belle cose,

Ca mancu certe littere amuruse

Appattanu  le mie  chi te mannai...


Ma 'nu pensieru strambu a mie  me dice

C'haju de supportare 'nu dulure

Su nun scrivu 'na littera a Filice.


E mo chi scrivu, dicu a Sarvature

Mu scrive a chilli chi le sunu amici

Ca, senza sue notizie su'  'mpelici...


Dante Raso

domenica 11 gennaio 2026

'U cuculu

 Ognunu sa chin'edi chista strega;

è 'n'aggelluzzu vacabunnu assai.

 Fa l'ova e, dopu, nun fallisce mai;

'e fa cuvare a l'autri, e sinne frega...

Avimu, tra nue autri, tanta gente

chi fau cumu 'u cuculu veramente.


Canusciu, iu, n'amica scustumata

che quannu ha site dice a ra  vicina:

. Avissivu acqua frisca stamatina

Ca 'a mia, s'è tutta quanta quadijata?

Se 'ncrisce pemmu vadi a ra funtana

Ppecchì è na vacabunna ed è 'na scarana...


Canusciu, de ssa gente, 'na varcata 

chi quasi su' lu stessu d' 'u cuculu,

Ma iu , tra tanti, criju sugnu sulu

Ca le canusciu priestu; a 'na guardata.

Ppe nummu me dilungu cca finisciu

Ca veramente iu  puru me RINCRISCIU...


Dante Raso



 

venerdì 9 gennaio 2026

'U tapinaru

 Nun sacciu si lu sai ma chistu è bberu

Quantu te dicu de lu tapinaru,

Ppecchì a ra scola chistu  m'insegnaru

e vuogliu mu m'ascuorti; armenu speru.


Ogn'unu penza ca chistu è cecatu;

imbece  tene l'uocchi a  crozza e spillu,

E pasce e crisce ccu 'nu vermiciellu.

o certi frusculicchi chi ha trovatu.


Quant'illu scava 'ntra na sula notte

N'uominu dive scavare trenta miglia;

lu tapinaru  pare ch'è cchiù forte


 E quannu chiove o  jazza mai se ferma

Mu scava chianticelle ch'hai chiantatu

e se ferma sulu quannu s'è 'njornatu.


Dante Raso


Note: 

tapinaru: talpa

Frusculicchi: piccoli insetti

Jazza: nevica.




Dante Raso

giovedì 8 gennaio 2026

'u surice

Haju tenutu sempre riservata

'Na tagliolella ppe ri suricielli

Ca ad ogne stanza chi me su' affittata

Haju trovatu  sempre, unu 'e chilli.


'Na sira, quantu appena era curcatu

Unu de chisti zumpa supra 'u liettu

E, tantu era feroce ed arrabbiatu 

Chi me zumpau de botta supra 'u piettu.


Cumu haju dittu, avia 'na tagliolella

L'armai e supra 'a tavula 'a posai. 

Doppu 'nu pocu sientu 'a botticella

chi fice ra tagliola, e ru "piscai".


Lu suriciellu tantu scustumatu

Chi quannu fuje, mancu 'a gatta 'u sente

Ma va rispiglia a unu ch'e stancatu

Circa li scrusci cchiù nun mu li sente...

Dante Raso


Note: zumpare: saltare

lunedì 5 gennaio 2026

'A vedova (soliloquio)

 Domani vaju a Guglia

'U luni ammaccu 'u linu 

me vasciu la fadiglia

me mintu 'u mantesinu.

 

 'U marti la lissia;

lu puortu 'lla, a ru jume;

Me dicu 'a litania

de Diu priegu lu nume.

 

'U miercuri dijunu

ca de mangiare 'un tiegnu;

Me mangiu quarche  prunu,

d'a chiesa vaju e bbiegnu.

 

'U juovi fazzu festa;

me vuogliu riposare

e doppu, cangiu vesta 

ca a luttu un vuogliu stare...

 

 Mo chi Nicola è muortu 

iu me maritu 'e friscu

e si lu luttu puortu

iu pierdu a don Franciscu.

 

Lu vennari  campiju

de la finestra, e cusu,

'u Sabbatu, si 'u viju

L'amure miu me spusu.

 

Dante Raso 

sabato 3 gennaio 2026

L'uortulanu

De juornu zappu sempre l'uorticiellu,

De lu vurvinu scippu 'a chianticella,

Ccu ru pirune fazzu 'u pertusillu,

E ri suduri stuju a ra fadella.

 

Pue ficcu  a ru pertusillu 'a milngiana,

'U pimaduoru  chiantu 'ppe 'nsalata

 E pue, doppu  chiantata, d'a funtana

Fazzu a lu surcu d'acqua 'na passata.

 

Tramente, abbicinatu  è menzijuornu;

'nu pocu 'e fame sientu, e, già stancatu,

'nu muorzu 'e pane tuostu,  'e dopu tuornu 

mu chiantu autre  cosuzze a 'ru 'nzurcatu.

 

Lattuche, pimaduori, milangiane,

li piparuoli, verze e pastinache,

canili, pisilli, chiantu le vajane

chi fau de la regina le surache... 

 

E dopu chi crisciutu a tuttu cose 

si vinnu  pozz'iu pocu me 'mporta

ppecchì, cogliennu juri e mazzi 'e rose,

d'adduru campu  ccu ra mia consorte...

 

e poi a l'atunnu  cuogliu le castagne,

pemmu 'e 'mpuornu o fazzu  'e ruselle;

me fazzu caminate  a re campagne

e passu 'u tiempu a re jornate belle. 

 

 Dante Raso 

 Note:

vurvinu: semenzaio pirune:piolo  campu: vivo

'mpuornu: inforno  ruselle: caldarroste. piparuoli: peperoni

pertusillu: buco. 

 

Epifania


 

giovedì 1 gennaio 2026

 'ncipiti, 'nciapiti jiennu a ra via,

incuntrau malinconia 

e si und'era  ppe l'anchi stuortu

'ncipiti,  'nciapiti  era muortu

 

note: 'ncipiti ... : asino 

malinconia: lupo 

anchistuortu: cane. 

Feste

 Buon anno a tutti.

'U Casciune

 'u casciune edi na cascia granne assai

ed hai d'avire puza de gigante 

Mu azi la chiudenna, quannu vai 

Mu pigli, o mu cce minti, s'è bacante.

 

Iu me ricuardu, quannu lu chiudiamu,

Sbattia chi tu sentie 'na cannunata.

Stipatu tuttucose cce teniamu:

Mustazzuoli de mele, 'na furnata.

 

Nuci, castagne; assai ficu siccate

Surache e ri turduni ppe 'mpilare;

Capicolla, prisutti  e ssuppressate

E casu tuostu, buonu ppe grattare...

 

Lu granu, lu nnianu; cose duce

Ppe Natale, o ppe ghjuorni  ricordati;

Le ficu chjne 'e nuci - mise a cruce -

Spizzicaturi, buoni ppe malati...

 

Dante Raso